Digitale Zeekaarten

Digitale Zeekaarten

Navigatie software op een plotter, pc, tablet of telefoon maakt gebruik van digitale kaarten. Er zijn er vele beschikbaar. Gratis kaarten, commerciële kaarten. Gedrukte kaarten zijn nooit actueel. Digitale kaarten zouden dat wel kunnen zijn maar zijn het vaak niet. 

Veel kaarten worden als een vast onderdeel aangeboden in de Navigatie -software, de Apps voor telefoon of tablet onder Android of iOS of voor gebruik in Windows of Linux. Zie verder bij Navigatie software op deze site.

Welke kaarten/Apps bruikbaar zijn hangt af van het vaargebied, het platform en operating system en, vooral, de wensen en vaardigheden van de gebruiker. Voor de oversteek van de Noordzee gebruik je andere kaarten dan voor de oversteek van het IJsselmeer of voor een tocht op het wad. Sommige mensen varen op een vooraf ingestelde route. Anderen staan voortdurend zelf in de kuip. Je moet dus zelf goed kijken wat er aangeboden wordt, check de testversie grondig en kijk op de zeilers fora of je recensies kan vinden (kan je ook aan AI vragen).

Kaarten actueel houden

Om kaarten actueel te houden leveren de meeste leveranciers updates. Maak daar gebruik van maar reken er niet op dat ze correct zijn! De schipper is de baas en kijkt met eigen ogen.

Daarnaast levert Nautin boeien-bestanden met de meest recente wijzigingen. Deze GPX-file kan je over je kaart heen projecteren als waypoints. Het door Nautin bestreken gebied is het erg veranderlijke getijdewater van de wadden en de delta.  

Typen zeekaarten

Zeekaarten heb je in twee typen:

    • Rasterkaarten. Dit zijn eigenlijk "foto's" ze bestaan dus uit pixels. Daardoor wordt bij ver inzoomen het beeld onscherp. Vaak schakel je min of meer ongemerkt over op een detailkaart die weer scherp is.
Een Rasterkaart bestaat uit één geheel; je kunt er geen objecten uit wegfilteren.
Als de Nautin-boeienbestanden inleest in een rasterkaart, zie je op je kaart als de Nautin-boeien punten of prikkers over je kaart heenliggen. Alle boeien zijn nu dus dubbel: de boeien van de oorsponkelijke kaart én de Nautin-boeien. Maar zo kan je wél goed zien waar de actuele ligging van boeien afwijkt van de kaart.
 
    • Vectorkaarten. Vectorkaarten zijn opgebouwd uit objecten en lagen. Elk soort object en elke laag kan aan- of uitgezet worden. Je kan dus instellen wat je wilt zien.
Als je Nautin-boeienbestanden inleest in een vectorkaart, kun je dus de oorsponkelijke boeien uitzetten zodat je alleen de Nautin-boeien ziet. Omdat de RWS-ENC kaarten en Nautin gebruik maken van dezelfde bronbestanden zouden de boeien altijd over elkaar moeten vallen.

Diverse zeekaarten voor Apps

De meeste digitale kaarten kan je alleen lezen met een uniek navigatie programma, de App. Deze Apps zijn vaak gratis en soms kan je hun kaart gratis gebruiken als je internet hebt. Meestal moet je voor het downloaden van een kaart op je eigen apparaat betalen. De prijzen variëren enorm. Apps waarmee je van meerdere kaartleveranciers gebruik kan maken zijn zeldzaam. Het gratis navigatieprogramma OpenCPN biedt door zijn open structuur veel mogelijkheden. We noemen enkele kaartbronnen hieronder.

1.OpenSeaMap

OpenSeaMap biedt gratis maritieme kaarten zonder waterdieptes, maar wel met  nautische markeringen en haveninformatie. Zie: OpenSea Map 

2. IENC, ECDIS

Officiële Inland ENC’s (IENC) van de Nederlandse vaarwegen. Deze gratiskaarten zijn op te halen via de website van vaarweginformatie.nl . 

De kaarten van Zeeland en de Wadden staan apart vermeld met weeknummer. Dit omdat in die kaarten ook actuele dieptes worden weergegeven. Dus download de laatste versie vóór je op pad gaat. De ENC-kaarten kunnen gebruikt worden in OpenCPN. 
Meer informatie over ENC-kaarten vind je bij informatiehuismarien . Daar is het kaartmateriaal ook te bekijken met hun eigen viewer.
De Duitse kaarten zijn te downloaden bij Free Nautical Chart  

3. O-Charts

Voor gebruik in OpenCPN zijn tegen relatief geringe bedragen mooie vector kaarten op te halen bij o-charts . De kaarten zijn gebaseerd op gegevens van de lokale hydrografische dienst. Ze worden ieder kwartaal bijgewerkt op hun platform. OpenCPN geeft desgevraagd aan of je kan updaten. Dat kan tot ruim een jaar na aankoop. Ook de verouderde kaarten kunnen getoond worden in OpenCPN als je ze laat staan op je apparaat. https://o-charts.org/?lng=nl

4. NV CHARTS GROUP

De betaalde kaarten van NVCharts  komen gedrukt en met een CD of download-link voor de digitale versie. NV Verlag levert ook een combinatie van eigen navigatiesoftware (NV-chart app) en kaarten. Het is prachtig materiaal. Jammer dat de kaarten tamelijk duur geworden zijn. De digitale kaarten worden ook door OpenCPN gelezen, ook nadat ze niet meer door NV verlag worden bijgewerkt. Maar dan moeten ze wel eerst eens op je apparaat geactiveerd zijn. https://www.nvcharts.nl/  

5. Visit My Harbour

Visit My Harbour is een website waar je veel informatie kunt vinden over praktisch alle havens in de UK en Ierland. Informatie over ruim 300 havens, niet alleen jachthavens: getijden, aanloop informatie, foto’s, gratis havenkaartjes, aanlegplaatsen, tarieven, faciliteiten, Google Earth overlay en nog veel meer. Zie: Visit My Harbour . Met een internetverbinding valt er veel te zien.
Daarnaast kun je op deze site voor een relatief laag bedrag recente rasterkaarten van Unified Charts aanschaffen van onder meer UK en Ierland. Ze zijn in OpenCPN onder Windows te lezen. (Let op deze beperking!)

Deze kaarten zijn ook te beruiken in het navigatie-programma "Marine Navigator". Dit is een Android-app die alleen te downloaden is vanaf Visit My Harbour . Het staat dus niet in de Playstore. Op hun site wordt uitgebreid beschreven welke problemen Android heeft opgeworpen om deze App en de kaarten op te halen. Ergo leuk voor “digi-durfers” met een goede tablet. 

6. Luchtfotos

Met verschillende technieken (o.a. Infrarood- en laser-technologie) worden luchtfotos gemaakt ten behoeve van kaartmateriaal. Nautin biedt voor het Nederlandse wad kaarten aan die afkomstig zijn van foto's gemaakt op een heldere dag bij laagwater.
Deze kaarten zijn heel goed bruikbaar met het Nautin boeienbestand als laag er overheen. Ideaal samen met een recente ECN-kaart van RWS waarin de dieptes worden aangegeven. ENC-kaarten zijn vectorkaarten waarin aangegeven wordt hoe betrouwbaar de kaartgegevens zijn.
Met het gratis navigatieprogramma OpenCPN en de gratis kaarten van RWS en Nautin beschik je over niet te evenaren kaartmateriaal voor de Wadden en de Zeeuwse wateren. (Windows, Android, Linux, RaspberryPi, en MacOS. Dus niet op iPhone of iPad). Kijk bij OpenCPN op onze site.  

Plotters

Plotters worden altijd voorzien van kaartmateriaal door de fabrikant. Het updaten van de kaarten gaat meestal via een SD-kaartje, soms door een nieuwe kaart op te halen via een internetverbinding. Soms kan je kaartmateriaal zelf invoeren. Raadpleeg daarvoor de handleiding.  De allergoedkoopste marine plotter kost nog steeds het veelvoud van wat je zelf met Apps kan bereiken. De te gebruiken kaarten worden meestal via de watersportwinkels geleverd op een SD-kaartje. Sommige plotters zijn gemakkelijk in gebruik voor andere geldt een lange leercurve.
Gratis Updaten. In alle plotters kan je waypoints in brengen, soms hele routes of gebieden. Dat zijn altijd .GPX bestanden. De actuele files van Nautin boeien en bruggen zijn ook GPX bestanden dus moet je ze als verzameling waypoints in de plotter kunnen tonen en zo je kaart actualiseren. Denk erom dat de weergave van de bodem niet wordt geupdate. Dat is in getijde gebieden dus soms wat verwarrend.  
Op onze site kan je verschillende versies van de bestanden ophalen. De instructies/files zijn al enige tijd geleden gemaakt. Onze Help Desk heeft geen recente ervaring met plotters.    
 

Types zeekaarten

Rasterkaart (OpenSeamap) ingezoomed

Vectorkaart (o-charts) ingezoomed